Lần đầu đến chùa, bạn có thể khựng lại một chút trước chánh điện. Không ai nói cho bạn biết nên vào cửa nào, vào rồi đứng ở đâu hay phải lễ mấy lần.
Thật ra, phép tắc trong chánh điện không khó nếu bạn biết một vài điều. Hãy vào bằng cửa bên, chắp tay rồi cúi người, sau đó quỳ trên đệm và lễ ba lần. Khi hiểu ý nghĩa của từng động tác, cơ thể bạn sẽ tự ghi nhớ.
TempleDay là ứng dụng dựng chánh điện của một ngôi chùa trên núi giữa rừng dưới dạng 3D, nơi bạn có thể chắp tay và lễ Phật. Ứng dụng còn hiển thị những khách viếng khác đang ở cùng chánh điện, giúp bạn cảm nhận không khí nơi đây mà không phải một mình.
Phép tắc chánh điện nên biết khi lần đầu đến chùa
Phép tắc ở chùa là cách thể hiện lòng tôn kính với Đức Phật và những người tu hành tại đó qua cử chỉ. Thay vì học thuộc thứ tự, bạn sẽ dễ làm theo một cách tự nhiên hơn khi hiểu lý do đằng sau mỗi việc.
Vào chánh điện bằng cửa bên, không đi cửa giữa
Cửa chính giữa mặt tiền chánh điện được gọi là cửa thiều gian. Vì cửa này dẫn thẳng đến vị trí đối diện Đức Phật nên khách viếng thường tránh đi cửa đó, mà ra vào bằng hai cửa bên. Hãy cởi giày và xếp ngay ngắn để dễ mang vào lúc ra về.
Bên trong chánh điện, cũng hãy để trống chỗ chính giữa ngay trước tượng Phật, gọi là thiều gian. Nếu phải đi ngang qua trước tượng, hãy chắp tay, hơi cúi người và bước qua thật khẽ.
Chắp tay và cúi chào là cách chào hỏi cơ bản ở chùa
Chắp tay là động tác áp hai lòng bàn tay vào nhau ngay trước ngực. Cử chỉ này thể hiện việc quy tụ tâm ý và lòng tôn kính với người đối diện. Cúi người khi chắp tay được gọi là cúi chào nửa lễ.
Cúi chào nửa lễ là cách chào thường dùng nhất ở chùa. Khi vào hoặc ra khỏi chánh điện, trước và sau khi lễ dài, hoặc khi gặp nhà sư hay khách viếng khác trong khuôn viên chùa, bạn chắp tay, cúi đầu và cúi người thay cho lời nói.
Quỳ trên đệm, chạm năm điểm xuống đất để lễ tam bái
Khi vào chánh điện, người ta lễ Đức Phật ba lạy, gọi là tam bái. Đây là cách thể hiện sự quy y Tam Bảo: Đức Phật, giáo pháp của Ngài và chư tăng tu theo giáo pháp ấy.
Lễ dài được thực hiện bằng cách phủ phục sao cho năm điểm gồm hai đầu gối, hai khuỷu tay và trán chạm đất. Tư thế này thể hiện việc hạ mình xuống thấp nhất để buông bỏ lòng kiêu mạn. Khi vẫn đang phủ phục, bạn lật hai lòng bàn tay ngửa lên bên tai, thể hiện ý nâng đỡ chân Đức Phật.
Ở lạy thứ ba, trước khi đứng lên, bạn thực hiện thêm lễ ngẩng đầu. Khi đang phủ phục, chỉ hơi nhấc đầu lên chắp tay rồi lại đặt trán xuống đất; động tác này còn được gọi là cúi chào nguyện ước. Lễ xong, đứng dậy và kết thúc bằng một lần cúi chào nửa lễ.
Mỗi âm thanh trong chùa đều mang ý nghĩa riêng
Đến giờ lễ Phật, chùa lần lượt thỉnh chuông lớn, đánh trống pháp, mõ cá và chuông mây. Bốn nhạc cụ này được gọi là tứ vật, và âm thanh của mỗi loại vang đến một nơi khác nhau. Người ta nói rằng chuông lớn vang đến chúng sinh nơi địa ngục dưới lòng đất, trống pháp dành cho muông thú trên mặt đất, mõ cá dành cho sinh linh dưới nước, còn chuông mây dành cho các sinh linh bay trên trời.
Mõ gỗ hình cá được thu nhỏ đến mức có thể cầm trên tay gọi là mộc ngư. Người ta tin rằng cá không nhắm mắt ngay cả ban đêm, nên mộc ngư nhắc người tu hành luôn tỉnh thức. Chuông gió treo ở mái hiên chánh điện cũng có hình cá, mỗi khi gió thổi lại vang lên lời nhắc nhở ấy.
Bức tranh sau tượng Phật là tranh hậu Phật
Bức tranh lớn treo trên tường phía sau tượng Phật được gọi là tranh hậu Phật. Tranh thường mô tả Đức Phật thuyết pháp trong chánh điện, cùng các vị Bồ Tát, đệ tử và thần hộ pháp tụ hội xung quanh. Người ta xem tượng Phật và tranh thờ cùng hiện diện là yếu tố hoàn thiện không gian thờ phụng của chánh điện.
| Động tác·âm thanh | Khi nào | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| Chắp tay | Khi chào hỏi, cầu nguyện | Quy tụ tâm ý và thể hiện lòng tôn kính với người đối diện |
| Cúi chào nửa lễ | Khi ra vào chánh điện, gặp người trong khuôn viên chùa | Cách chào cơ bản: chắp tay và cúi người |
| Tam bái | Khi lễ Đức Phật trong chánh điện | Phủ phục năm điểm để quy y Tam Bảo và hạ mình |
| Lễ ngẩng đầu | Trước khi đứng lên ở lạy cuối cùng | Bày tỏ thêm một lần lòng tôn kính chưa trọn |
| Chuông lớn | Lễ Phật sáng·tối | Dùng âm thanh cứu độ chúng sinh, kể cả chúng sinh nơi địa ngục |
| Mõ cá·mõ gỗ | Lễ Phật, tụng kinh | Cầu nguyện cho sinh linh dưới nước và nhắc người tu hành tỉnh thức |
| Chuông gió | Khi gió thổi | Đánh thức tâm tu hành bằng âm thanh trong trẻo |
Tất cả động tác trong bảng đều có thể thực hiện trong im lặng. Nếu bạn ngại bắt chuyện khi lần đầu đến chùa, chỉ cần chắp tay cúi chào một lần là đủ để gửi lời chào.
Bạn có thể trải nghiệm gì trong chánh điện TempleDay
Từ sân chùa, bước lên bậc đá vào chánh điện
Mở ứng dụng, bạn sẽ bắt đầu ở sân chùa trên núi phủ đầy lá rụng. Chạm vào nơi muốn đến để đi về phía đó, hoặc dùng cần điều khiển ở góc dưới bên trái để tự đi. Khi bước vào, chuông lớn ngân lên một tiếng; từ xa vọng lại tiếng mõ, tiếng chim và tiếng suối chảy.
Lên bậc đá và vào chánh điện, bạn sẽ thấy tượng Phật, tranh thờ phía sau và đèn lồng hoa sen. Kéo màn hình để ngắm quanh bên trong chánh điện; ngoài cửa sổ là rừng thông mờ sương.
Đứng chắp tay, ngồi trên đệm lễ Phật
Khi muốn chào mọi người trong chánh điện, hãy đứng và chạm nút chắp tay. Trên màn hình của những người cùng chánh điện sẽ hiện dòng “○○ đã chắp tay chào bạn”. Cũng như cúi chào nửa lễ đã nói ở trên, đây là lời chào không cần dùng lời nói.
Đi đến đệm, bạn sẽ ngồi xuống và thấy nút lễ Phật. Chạm nút để tiếp tục lễ chậm rãi cho đến khi dừng; mỗi lần lễ, tiếng chuông hát sẽ vang lên. Bạn cũng có thể nhìn thấy những khách viếng ở đệm bên cạnh đang lễ Phật.
Chọn chánh điện không quá đông
Mỗi chánh điện có giới hạn số người có thể cùng vào nên không quá đông. Chạm vào tên chánh điện ở góc trên bên trái để xem danh sách và số người hiện tại. Chọn chánh điện khác, bạn sẽ quay lại sân chùa của nơi đó rồi vào lại.
Khi vào, bạn sẽ tự động được đặt một cái tên lấy cảm hứng từ thiên nhiên, chẳng hạn như “Chim rừng yên ả” hay “Lá thông thư thái”. Bạn không cần đăng ký hay tự đặt tên; chạm vào khách viếng khác để xem tên của họ.
Điều chỉnh âm thanh chùa núi theo ý mình
Trong phần cài đặt ở góc trên bên phải, bạn có thể điều chỉnh riêng âm lượng âm thanh thiên nhiên, tiếng tụng niệm và hiệu ứng. Bạn có thể mở lớn tiếng chim và tiếng suối để nghỉ ngơi, hoặc tăng tiếng tụng niệm để đắm mình trong không khí chánh điện.
Những điều được chăm chút khi tạo TempleDay
Tượng Phật trong chánh điện được dựng từ dữ liệu 3D tượng Phật ngồi bằng đồng mạ vàng thời Goryeo do Bảo tàng Quốc gia Hàn Quốc công bố. Tranh hậu Phật phía sau tượng là tranh thời Joseon thuộc bộ sưu tập của Bảo tàng Thành phố Samcheok; các bức tranh Phật A Di Đà hai bên cũng thuộc bộ sưu tập của Bảo tàng Quốc gia Hàn Quốc. Đây đều là tư liệu di sản văn hóa được công khai để mọi người có thể sử dụng khi ghi rõ nguồn.
Âm thanh cũng được thu tại các ngôi chùa có thật. Tiếng chuông lớn vang lên khi vào chánh điện là âm thanh chuông ở chùa Manbong; tiếng tụng niệm trong chánh điện được thu tại chánh điện chùa Gakwonsa. Chỉ riêng tiếng chuông hát vang lên khi lễ Phật là âm thanh được tổng hợp, không thu âm.
Ứng dụng không có tính năng trò chuyện. Giống như cách ta chắp tay cúi chào người mới gặp ở chánh điện ngoài đời, chúng tôi muốn người dùng cảm nhận được sự hiện diện của nhau chỉ qua động tác chắp tay và lễ Phật.
Phù hợp với những ai
- Những ai sắp tham gia lưu trú ở chùa hoặc đến thăm chùa, muốn tập trước các phép tắc trong chánh điện
- Những ai muốn ngồi nghỉ ngơi ở một nơi yên tĩnh, dù chỉ vài phút giữa ngày bận rộn
- Những ai thấy thiền một mình cô quạnh và muốn ở bên ai đó trong im lặng
- Những ai muốn nghỉ ngơi với tiếng chuông lớn, tiếng tụng niệm và âm thanh thiên nhiên nơi chùa núi
Câu hỏi thường gặp
Có dùng được khi không có Internet không?
Không. Vì ứng dụng cho phép bạn ở cùng những khách viếng khác trong một chánh điện nên cần kết nối Internet.
Tôi có cần đăng ký tài khoản không?
Không. Mở ứng dụng là bạn sẽ bắt đầu ngay ở sân chùa trên núi, và tên cũng được tự động đặt cho bạn.
Tôi có thể trò chuyện với những khách viếng khác không?
Không. Ứng dụng không có tính năng trò chuyện. Thay vào đó, khi chắp tay chào, những người trong chánh điện sẽ nhận được thông báo; mọi người cũng có thể nhìn thấy nhau lễ Phật.
Không phải Phật tử thì có vào được không?
Được. Đây là nơi để nghỉ ngơi giữa không khí và âm thanh của chùa, nên ai cũng có thể thoải mái ghé vào. Nếu bạn tò mò về phép tắc ở chùa, ứng dụng cũng giúp bạn tập thử trước.
Tôi có thể vào cùng chánh điện với bạn bè không?
Được. Bạn có thể chọn chánh điện ở góc trên bên trái; hãy chọn cùng một tên chánh điện để vào cùng nhau.